Budowle z historią

Zapory wykonane w całości z jednego materiału nazywamy jednorodnymi. Wiele tego typu budow­li ziemnych jest używanych do dziś. Wyposaża się je w urządzenia przelewowe, mogące odprowadzić w sposób kontrolowany duże ilości wód powodzio­wych. Każdy przelew wody przez koronę zapory mógłby bowiem doprowadzić do erozji wału i w efekcie do zniszczenia zapory. Również prze­sączanie wody przez materiał zapory musi być kon­trolowane, by nie doprowadzić do przesunięć mate­riału i osłabienia struktury. Aby zapory ziemne były stabilne i bezpieczne, wprowadzono liczne udoskonalenia. Przy zaporach jednorodnych stosuje się technikę drenażu pozwa­lającą na osuszanie podstawy oraz odsłoniętej czę­ści wału. Dzięki temu ta część zapory pozostaje sucha i stabilna. Trawa siana na wale zapobiega jego erozji wywołanej opadami atmosferycznymi. Z kolei wybrukowanie części podwodnej chroni ją przed erozją wywołaną falowaniem. Współczesne zapory ziemne są konstrukcjami zło­żonymi. Wewnętrzny nieprzepuszczalny rdzeń sięga głęboko, tworząc również fundament zapo­ry. Konstrukcja zprojektowana w XIX wieku skła­dała się z glinianego rdzenia przechodzącego przez środek wału zapory i sięgającego w głąb aż do rowu wyrytego w skalnym, nieprzepuszczalnym podło­żu. W ten sposób tworzy się warstwa nieprzepusz­czalna dla wody, a wkopanie rdzenia w stabilne podłoże uniemożliwia przesuwanie się zapory pod naporem mas wody.