Budowle z historią

Najstarsze zapory były prawdopodobnie wałami ziemnymi usypywanymi w ten spo­sób, by spiętrzyć wody rzeki i utworzyć zbiornik. W przypadku, gdy rzeka okresowo wysy­chała, zapas wody w zbiorniku wystarczał na cały rok. Rzymianie wznieśli liczne zapory w Europie Północnej, używając do budowy zaprawy murarskiej i betonu. Za czasów Nerona w pobliżu stolicy imperium wzniesiono trzy zapory, dzięki którym utworzono trzy sztuczne zbiorniki, mają­ce służyć rozrywce władcy. Austriacy budowali zapory, by w utworzonych zbiornikach hodować ryby. Austriaccy inżynierowie wznieśli też kilka zapór w Dolomitach, by zapobiegać powodziom w Południowym Tyrolu (obecnie Górna Adyga we Włoszech) i w północnych Włoszech. Zapoczątkowana około roku 1760 rewolucja prze­mysłowa zrodziła między innymi zapotrzebowanie na tani, szybki i sprawny transport coraz większej ilości surowców i wytworzonych dóbr. W efekcie w przodujących podówczas krajach – Francji i Anglii – powstało wiele zapór. Niektóre z nich służyły do kontrolowania poziomu wody w rze­kach, tak by umożliwić na nich całoroczną żeg­lugę. Inne z kolei służyły zaopatrywaniu w wodę. szybko rozrastającej się sieci kanałów. Powstawały również wielkie zbiorniki wodne będące rezerwu­arami wody pitnej dla gwałtownie rozwijających się miast przemysłowych. szybko rozrastającej się sieci kanałów. Powstawały również wielkie zbiorniki wodne będące rezerwu­arami wody pitnej dla gwałtownie rozwijających się miast przemysłowych.

Bazylika Świętego Krzyża to jeden z najbardziej znanych warszawskich kościołów. Figuruje w krajowym rejestrze zabytków. Zlokalizowana jest w Śródmieściu, a mówiąc precyzyjniej – na Krakowskim Przedmieściu. Stanowi własność księży misjonarzy – czyli Zgromadzenia Księży Misjonarzy Świętego Wincentego a Paulo. Początki tego obiektu sięgają jeszcze pierwszych lat szesnastego stulecia. Znajdowała się tu wówczas najpierw kaplica, a potem nieduża, drewniana świątynia. Budowę znanego obecnie kościoła rozpoczęto pod koniec lat siedemdziesiątych siedemnastego stulecia. Budowa zajęła łącznie siedemnaście lat. Autorem projektu był Józef Szymon Bellotti. Msza konsekracyjna odbyła się w tym samym roku, w którym ukończono budowę, a odprawił ją ówczesny prymas Polski Michał Stefan Radziejowski. W czasie drugiej wojny światowej kościół został w bardzo poważnym stopniu zniszczony. Jego odbudowa zajęła później osiem lat. Do godności bazyliki mniejszej z kolei podniósł go przed sześcioma laty Jan Paweł II.

W Hiszpanii, Prowansji i Langwedocji wciąż można znaleźć rzymskie zapory i akwedukty zbu­dowane po to, by zaopatrywać w wodę sąsiednie miasta. Maurowie, władający znaczną częścią Hisz­panii od 711 roku, nie kontynuowali rzymskiej tradycji, preferując magazynowanie wody pitnej w zbiornikach podziemnych. Od czasu wypędzenia Maurów, aż po XIX wiek, Hiszpania przewodziła w świecie w budowaniu zapór dla celów irygacyjnych. W Boliwii wzniesiono system zapór zapew­niających stałe zaopatrzenie w wodę młynów wod­nych kruszących wydobywaną tam rudę srebra. Hiszpańska obecność w Meksyku i Kalifornii zaowocowała powstawaniem zapór wodnych jako części planu nawadniania. W innej części Ameryki Północnej – bogatej w drewno Nowej Anglii za­pory powstawały, by napędzać siłą wody tartaki Budowa turbin i generatorów pod koniec XIX wieku umożliwiła uzyskanie energii elektrycznej przy wykorzystaniu siły spadku wody. Elektrownie wodne zwykle wymagają budowy zapory, by pow­stał zbiornik zapewniający ciągły dopływ wody do turbin i odpowiednia różnica poziomów. Energia uzyskiwana w ten sposób stała się dziś bardzo waż­nym składnikiem bilansu energetycznego niektó­rych państw. Na przykład w Norwegii elektrownie wodne wytwarzają dziś prawie całą zużywaną tam energię elektryczną, a więc energia elektryczna funkcjonująca w Norwegii funkcjonuje w tym kraju tylko dzięki elektrowniom wodnych.