Innego rodzaju architektura zapór

czwartek, 1 Październik 2009

6Wytrzymałość zapory łukowej maleje wraz ze wzrostem promienia łuku. Z tego powodu trudno jest przegrodzić zaporą jednołukową szeroką dolinę rzeczną. Problem ten został rozwiązany w XVIII-wiecznej Hiszpanii. Don Pedro zbudował szereg niewielkich zapór składających się z łuków o małym promieniu opartych na przyporach zamocowa­nych w dnie doliny. Zapory te doskonale się spraw­dziły i konstrukcje tego typu do dziś są stosowane. Przykładami są 87-metrowa Barlett Dam na rzece Verde w Arizonie i potężna, 272-metrowa zapora na rzece Inguri w Gruzji, ukończona w 1980 roku. Zapora drewniana nie wytrzymuje więcej niż około 50 lat, dlatego właśnie niewiele jest pozostałości po takich konstrukcjach, które z pewnością po­wszechnie wznoszono już od dawna. Zapora taka zwykle wytrzymuje napór wody przez zaledwie kilka lat. Jednak konstrukcje drewniane były i są wybitnie użyteczne jako grodzę, tymczasowe budowle wznoszone podczas prac budowlanych w łożysku rzeki, na przykład przy wznoszeniu zapory lub filarów mostu. Zapory stalowe, ze ścianami ze stalowych płyt i przyporami ze stalowych kratownic, zaczęto wznosić około roku 1900. Jednak zarówno koszty budowy, jak i późniejszego utrzymania takiej bu­dowli były znaczne i powstało ich zaledwie kilka. Koszty takiego projektu są naprawdę wysokie. Inwestycja taka jest bardzo kosztowna i żaden budżet nie może zaszaleć zbytnio zbyt dużą ilością takich projektów.